Poslednje ažurirano: aug 2026.
Pronalaženje mesta u vrtiću jedan je od prvih izazova sa kojima se porodice susreću nakon dolaska u Nemačku. Mnogi roditelji tek tada saznaju da dete u pojedinim gradovima treba prijaviti mnogo ranije nego što je planirano da krene u vrtić.
Dodatnu zabunu stvara činjenica da pravila, rokovi i način prijavljivanja nisu isti u svim nemačkim pokrajinama i opštinama.
Roditelji u Nemačkoj imaju određena prava kada je reč o dnevnom zbrinjavanju dece, ali to ne znači da je željeno mesto uvek odmah dostupno. Zbog velikog broja prijava, posebno u gradovima poput Berlina, Minhena, Hamburga i Frankfurta, veoma je važno da proces započnete na vreme.
U ovom vodiču saznaćete kako funkcioniše upis u vrtić u Nemačkoj, kada treba prijaviti dete, koja dokumenta su potrebna i šta možete uraditi ukoliko ne dobijete željeno mesto.
U svakodnevnom govoru često ćete čuti izraz Kita, koji je skraćenica od nemačkog naziva Kindertagesstätte.
Pod tim pojmom mogu se podrazumevati jaslice za najmlađu decu, poznate kao Krippe, vrtići za predškolsku decu, odnosno Kindergarten, kao i kombinovane ustanove koje primaju decu različitog uzrasta.
Vrtići u Nemačkoj mogu biti gradski, crkveni, privatni, međunarodni ili bilingvalni. Program, radno vreme, visina naknade i uslovi prijave razlikuju se od ustanove do ustanove.
Važno je znati da se i sam način prijavljivanja razlikuje od grada do grada. Neke opštine imaju centralni online portal preko kojeg se dete može prijaviti u više vrtića, dok se u drugim mestima roditelji moraju direktno obratiti svakoj ustanovi.
Deca najčešće kreću u jaslice nakon navršene prve godine života, dok u vrtić obično prelaze između druge i treće godine. Pred polazak u školu pohađaju predškolski program koji ih priprema za narednu fazu obrazovanja.
Prema nemačkim propisima, deca od navršene prve godine imaju pravo na mesto u sistemu dnevnog zbrinjavanja. To, međutim, ne znači da će roditelji uvek dobiti mesto baš u vrtiću koji su izabrali.
Dostupnost mesta značajno zavisi od grada, uzrasta deteta i trenutne potražnje. Zbog toga mnogi roditelji prijavu podnose nekoliko meseci ili čak godinu dana unapred.
Najjednostavnije pravilo glasi: što ranije, to bolje.
U pojedinim gradovima prijava se podnosi šest do devet meseci unapred, dok neki roditelji dete prijavljuju gotovo odmah nakon rođenja. Ovo je posebno važno u većim gradovima, gde za jedno slobodno mesto često postoji veliki broj zainteresovanih porodica.
Rokovi nisu isti u celoj Nemačkoj. Mogu zavisiti od pokrajine, grada, opštine i samog vrtića. Pre podnošenja prijave proverite zvanični portal grada ili opštine u kojoj živite.
Nemojte se oslanjati isključivo na iskustva prijatelja iz drugog grada, jer se postupak može značajno razlikovati čak i između susednih opština.
Prvo pronađite vrtiće koji vam odgovaraju prema lokaciji, radnom vremenu, programu, jeziku i uzrastu deteta. Obratite pažnju i na to koliko dugo dete može boraviti u ustanovi, posebno ako oba roditelja rade.
Mnogi vrtići organizuju dane otvorenih vrata ili informativne razgovore. To je dobra prilika da upoznate vaspitače, pogledate prostor i raspitate se o načinu rada.
Prijava se može podneti preko gradskog portala, posebnog online sistema ili direktno u vrtiću. U zavisnosti od grada, možda ćete moći istovremeno da izaberete više željenih ustanova.
Pre slanja pažljivo proverite da li ste uneli sve podatke i priložili potrebnu dokumentaciju.
Nakon podnošenja prijave možete dobiti potvrdu da je prijava evidentirana, poziv na razgovor ili obaveštenje o dodeli mesta.
Vreme čekanja zavisi od grada, broja prijava i dostupnosti mesta. Ako duže vreme ne dobijete odgovor, kontaktirajte vrtić ili nadležnu gradsku službu i proverite status prijave.
Kada dobijete ponudu za mesto, potrebno je da u ostavljenom roku prihvatite ponudu i potpišete ugovor sa ustanovom.
Mesto je zvanično rezervisano tek nakon potpisivanja ugovora. Obratite pažnju na datum početka, broj sati boravka, cenu, otkazni rok i ostale obaveze navedene u ugovoru.
Tačan spisak zavisi od grada i vrtića, ali se najčešće traže popunjena prijava, potvrda o prijavi prebivališta, izvod iz matične knjige rođenih i podaci o zdravstvenom osiguranju.
U određenim slučajevima može biti potreban dokument o starateljstvu, potvrda poslodavca ili dokaz o radnom vremenu roditelja. Pre polaska u vrtić traži se i odgovarajuća zdravstvena dokumentacija, uključujući dokaz o zaštiti od malih boginja u skladu sa važećim propisima.
Pojedine ustanove mogu tražiti dodatne dokumente, zato uvek proverite informacije koje ste dobili direktno od vrtića ili nadležne službe.
Ne postoji jedinstveno pravilo koje važi za celu Nemačku.
Cena zavisi od pokrajine, grada, prihoda porodice, uzrasta deteta, broja sati koje dete provodi u vrtiću i vrste ustanove. U nekim gradovima određeni deo boravka je besplatan, dok se u drugim mestima plaća mesečna naknada.
Dodatno se mogu naplaćivati hrana, produženi boravak ili posebni programi. Zbog toga je važno da se o svim troškovima raspitate pre potpisivanja ugovora.
Porodice sa nižim prihodima u određenim slučajevima mogu ostvariti pravo na umanjenje troškova ili potpuno oslobađanje od plaćanja.
Ako ne dobijete željeno mesto, nemojte čekati poslednji trenutak. Prijavite dete u druge vrtiće i obratite se lokalnom Jugendamtu kako biste proverili koje su vam opcije dostupne.
Alternativa može biti Tagesmutter ili Tagesvater, odnosno registrovana osoba koja brine o manjoj grupi dece. Možete proveriti i privatne vrtiće, iako su oni često skuplji.
Redovno pratite prijavu i proveravajte da li su se naknadno oslobodila nova mesta. Porodice se sele, menjaju vrtiće ili odustaju od prijave, pa se slobodno mesto može pojaviti i tokom godine.
Kada dete dobije mesto, najčešće ne kreće odmah na celodnevni boravak. Većina vrtića sprovodi period privikavanja poznat kao Eingewöhnung.
Tokom prvih dana roditelj boravi sa detetom u vrtiću. Dete postepeno upoznaje prostor, drugu decu i vaspitače, a vreme boravka se polako produžava.
Proces može trajati od nekoliko dana do nekoliko nedelja, u zavisnosti od uzrasta i reakcije deteta. Roditelji bi ovaj period trebalo da uzmu u obzir prilikom planiranja povratka na posao.
Jedna od najčešćih grešaka jeste pretpostavka da ista pravila važe u celoj Nemačkoj.
Razlike mogu postojati u rokovima, ceni, načinu prijavljivanja, dostupnosti mesta i portalima preko kojih se prijava podnosi. Čak i gradovi unutar iste pokrajine mogu imati različite procedure.
Zbog toga uvek proveravajte informacije na zvaničnom sajtu grada ili opštine u kojoj živite.
Mnogi roditelji počnu da traže vrtić samo nekoliko meseci pre planiranog početka. U gradovima sa velikom potražnjom to može značajno smanjiti mogućnost dobijanja mesta.
Čak i ako imate ustanovu koja vam najviše odgovara, prijavite dete u više vrtića. Tako povećavate mogućnost da na vreme dobijete mesto.
Dokumenti koji nedostaju mogu usporiti obradu prijave. Pre slanja proverite da li ste dostavili sve što je zatraženo.
Rokovi i procedura razlikuju se od grada do grada. Informacije koje važe u jednom mestu ne moraju važiti u drugom.
Privremeno mesto u drugom vrtiću ili kod registrovane osobe za dnevnu brigu o deci može biti bolje rešenje nego višemesečno čekanje na željenu ustanovu.
To zavisi od grada i lokalnih pravila. U mnogim slučajevima potrebna je prijava prebivališta u Nemačkoj, ali pojedini sistemi omogućavaju da proces započnete i ranije.
Ne. Dete može da krene u vrtić i bez znanja nemačkog jezika. Boravak u vrtiću često pomaže detetu da jezik usvoji kroz svakodnevnu komunikaciju i igru.
Vreme čekanja zavisi od grada, uzrasta deteta, željenog datuma polaska i broja slobodnih mesta. U većim gradovima čekanje može trajati znatno duže.
U većini slučajeva može, ali promena zavisi od otkaznog roka u postojećem ugovoru i dostupnosti mesta u drugoj ustanovi.
Privatni vrtići ponekad imaju kraće liste čekanja, ali to nije pravilo. Njihove mesečne naknade najčešće su više nego u gradskim ili drugim subvencionisanim ustanovama.
Na našem sajtu uskoro pročitajte i vodiče:
Na jednom mestu pronađite korisne informacije za život u Nemačkoj, praktične vodiče, proverene usluge partnera i sadržaj namenjen ljudima sa Balkana koji već žive ili planiraju život u Nemačkoj.
0